17 Haziran 2019 Pazartesi
Ana Sayfa / Güncel / Gayrimenkul danışmanlarının yönetmelik rahatsızlığı
emlakçı

Gayrimenkul danışmanlarının yönetmelik rahatsızlığı

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, taşınmaz ticaretini yeniden şekillendirecek yönetmelikle ilgili taslak yayınlandıktan sonra tarafların görüşlerini istedi. Kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları, 15 Ocak’a kadar hazırlayacakları öneri listesini Bakanlık’a iletecek.

Bu esnada Kurumsal Gayrimenkul Danışmanları Derneği’ni de kurmaya hazırlanan Coldwell Banker Türkiye, ERA Gayrimenkul Türkiye, Keller Williams Türkiye, Turyap, Realty World, Eskidji, Remax gibi markaların üst yöneticileri yönetmeliğin bu haliyle çıkması halinde 12 bin danışmanın çalıştığı kurumsal ofislerin kapanabileceği, sektörde konut satış hızının yavaşlayacağı ve nitelikli kişilerin de sektörden uzaklaşacağı uyarısında bulundu.

Konuyla ilgili İstanbul’da acil toplanan 7 büyük kurumsal markanın üst düzey yöneticileri, gazetecilere de açıklamalarda bulundu.

Yönetmelik taslağı yayınlandıktan sonra Bakanlık’a gittiklerini açıklayan Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, “Bakanlığa önerilerimizi sunduk, bizden de fikir almalarını istedik. Önerilerimizi dikkate alacaklarını düşünüyoruz. Nitekim bu yönetmelik bu haliyle bizi olumsuz etkileyeceği gibi, satış hızını da oldukça geriye çekecektir. Bu bireylere ve firmalara ek maliyetler getirir. Ayrıca bu haliyle İspanya’da olduğu gibi normal ve premier sözleşme gibi ayırıcı sözleşmeler ortaya çıkmasına neden olur. Normalde şu an biz gönüllü olarak bize hizmet bedeli verenlere diğer emlakçılarla aynı oranlarla satış yapıyoruz. Gönüllü olarak hizmet bedeli verenlere fiyat sınırlaması getirmek ticarete aykırıdır zaten. Nitekim halihazırda biz oranlarımızı devletin onayladığı ve odaların gönderdiği oranlarla yapıyoruz.” dedi. Komisyon oranının aynı kalması gerektiğini (alıcıdan yüzde 3 artı KDV, satıcıdan yüzde 3 artı KDV) vurgulayan Taş, “Şu an yönetmelikte komisyon bedeli toplamda yüzde 3 olarak belirtilmiş durumda. Bundan KDV ve gelir vergisi düşüldüğünde yüzde 1 civarında bir gelir kalıyor ki bizim giderlerimiz zaten yüzde 3,54. Yönetmelik bu haliyle çıkar ise kurumsal markalar olarak yok oluruz. Ofisler kapanır. Şu an zaten sektör şeffaflaşmadığı için vergisel kaybı sadece harçta 2 milyar dolar, toplamda 5 milyar dolar. Önerdiğimiz Dubai modeli herkesi güvence altına alacak.” dedi.

ERA Gayrimenkul Türkiye Genel Müdürü Özhan Atalay da, insanların en önemli alım satım kararında isterlerse danışmanla çalışabileceklerini hatırlatarak, “Bu eğilim Türkiye’de artışta. Nitekim danışman alıcının da satıcının da hakkını gözetiyor ve makul değeri hesaplıyor. Keza yasal öngörüde bulunur, fiyat pazarlıkları yapar. Danışman bu süreci sorunsuz şekilde yönetmek mecburiyetinde. Bunun için markalar olarak danışmanlarımıza eğitimler veriyoruz. Yasanın yapmadığını, söylemediğini yapıyoruz. Dolayısıyla yasayı pozitif destekliyoruz. Bakanlık’a 15 Ocak’a kadar bu bilinçle önerilerimizi sunacağız.” dedi.

Turyap Yönetim Kurulu Başkanı Azmi Sarıbay ise özellikle gayrimenkul sektöründe bir standart olmadığı için, isteyen herkesin bir anda emlak işi kurabildiğini, yine bir anda ofisini kapatabildiğini hatırlatarak, “Oysaki emlak alım satımı psikolojik, sosyolojik, ekonomik bir yığın problem barındırıyor. Hatırlayın bir ev 24 ayrı kişi tarafından gezildikten sonra satılabiliyor. Yani zor bir iş. Kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları ise tüm bu sorunları tek tek ayıklayıp, gayrimenkulü satılabilir hale getirmek ve en iyi fiyatla satmak almak algısını kuruyoruz. Bunun için de yönetmelikte sadece eğitimle yetinilmemeli, ahlaklı ve dürüst insanlarca yapılması sağlanmalı. Önerilerimizle şekillenirse yönetmelik, sektörümüzdeki işler şeffaflaşır, kaotik ortam ortadan kalkar.” değerlendirmesinde bulundu.

Keller Williams Türkiye Ülke Direktörü Emre Erol ise aslında kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları olarak yönetmeliği hazırlayanlar aynı tarafta olduklarına dikkat çekerek, “Yönetmeliğin genel gerekçelerinde amacın nitelikli insan gücünü artırarak, daha güvenli ve kaliteli hizmet vermek olduğu yazıyor. Bizim de halihazırda faaliyetlerimiz hep bu yöndeydi. Temaslarımızda da bunu söyledik. Halihazırdaki yönetmeliğe katkıda bulunmadığımız için şimdi proaktif katkıda bulunmak istiyoruz. Bu anlamda 15 Ocak’a kadar ilgili hazırlıklarımızı yapıp, önerilerimizi bakanlığa sunacağız. Özellikle 5 başlıkta toplayacağız. Vergisel boyutu. Ekonomik boyutu. İş modeli. (Dubai Modeli) Yeterlilik modeli.
İlkesel, etiksel boyut. Bu konularda çalışmamızı ileteceğiz.” dedi.

Realty World İcra Kurulu Üyesi Özden Efeoğlu, yönetmelik taslağındaki belirlenen hükümlülüklerin sektörün gerçeğine aykırı olduğunu kaydederek, “Mesela 30 metrekare alanda idari bölüm, karşılama deski, büro malzemeleri, danışmanların oturacağı yerlere kadar her şey olsun isteniyor ama mümkün değil. Elbette hepimiz yönetmelik istiyoruz. Kriterler istiyoruz. Ama şu anki yönetmelik taslağı alt başlıklarında tutarsızlıklar var. Mesela mesleki yeterlilik şartı getiriliyor ama eğitimi kimin vereceği belli değil.” değerlendirmesinde bulundu.

RAKAMLARLA SEKTÖR

Emlak alım satım sektöründe 140 bin kişi çalışıyor, 100 bin civarında emlak ofisi bulunuyor.

Kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları ise 1200 ofiste 12 bin gayrimenkul danışmanı ile faaliyet gösteriyor. Bunların yüzde 87’si en az bir üniversite mezunu, yüzde 64’ü en az bir dil biliyor, yaş ortalaması 35. Yüzde 48’i kadın.

Kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları Türkiye’de 500 milyon dolar yatırım yapmış durumda. Yıllık 250 milyon dolar komisyon geliri bulunuyor. Yüzde 100’ü faturalı.

Türkiye’de yılda ticari gayrimenkuller dahil yıllık toplamda 2,5 milyonluk el değişimi oluyor. Cirosal bazda ise bu 150 milyar dolarlık el değişimi anlamına geliyor. Bunun 55-60 milyar doları yeni konut satışından sağlanıyor.

Bu pazarda gayrimenkul danışmanlık markaları 10 yılda 3 bin danışmandan 12 bine çıktı. Yüzde 500’ün üzerinde büyüdü.

Sayısal olarak sektörde yüzde 10 civarında olan kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları gerçekleşen ticaretin yaklaşık yüzde 40’ını temsil ediyor.

Kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları toplamda 42 ilde faaliyet gösteriyor.

Bir ev ortalama 24 alıcıya gösterildikten sonra satılıyor.

Türkiye’de konut edinme yaşı son yılda 15 43’ten 34’e indi.

Kurumsal gayrimenkul danışmanlık markalarının yıllık gayrimenkul satışı 25 milyar TL civarında. Bunun 50-60 milyon lirası devlete vergi olarak kurumsal gayrimenkul danışmanlık markaları tarafından ödeniyor.

Türkiye’de her 100 evden 60’ı sahibi tarafından direkt satılıyor. Türkiye’de emlak danışmanı aracılığı ile satılan gayrimenkul oranı toplamın yüzde 40’ı. Bu oran Amerika’da yüzde 97, Avrupa’da yüzde 65.

Aracı ile satılan 100 konutun 30’u normal emlakçılar tarafından, 10’u kurumsal gayrimenkul danışmanlık markları tarafından satılıyor.

Türkiye’de gayrimenkul satışının yüzde 70’i alıcı ve satıcının farklı emlakçılar tarafından temsil edilmesi ile gerçekleşiyor.

TASLAK NE DİYOR?

Taşınmaz ticaretinin yetki belgesi olmaksızın yapılamayacağı,
Gayrimenkul alım satımıyla yetkili kişilerin en az lise mezunu olması,
Emlakçıların alacağı komisyon ücretinin gayrimenkulün satış bedelinin %3’ünü geçemeyeceği
Haklı bir sebep olmaksızın anlaşmadan cayılması durumunda emlakçıların alım-satım işlemlerinde hizmet bedelinin %10’unu, kiralama işlemlerinde aylık kira bedelinin tamamını alabileceği yer alıyor.
Düzenlemeyle oluşturulacak bilgi sisteminde her emlakçının farklı bir komisyon belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanırken, sektörde düzenlemeyi yerine getiremeyecek çok sayıda emlakçı olduğu ifade ediliyor.